11 april 2011
hisse
Door
hisse

Wet Bibob

Het zal je maar gebeuren dat je een vergunning aanvraagt en te horen krijgt dat de vergunning wordt geweigerd, omdat er een negatief advies is gekomen van de Commissie Bibob, en jij bent je van geen kwaad bewust!

De Wet Bibob (Wet bevordering integriteitsbeoordeling openbaar bestuur) houdt de gemoederen nog steeds bezig. Wanneer bestaat er “een ernstige mate van gevaar” dat een vergunning ook kan worden gebruikt voor het benutten van crimineel geld of om strafbare feiten te plegen? En hoe kom je er achter?
Onlangs hebben wij tijdens een regiobijeenkomst voor een brancheorganisatie een lezing gegeven over de implicaties van deze wet. Let wel: de uitgangspunten van deze wet zijn heel integer: de wet moet voorkomen dat de overheid criminele activiteiten (indirect) zou faciliteren door vergunningverlening, het geven van subsidies of het verlenen van een overheidsopdracht door middel van een aanbesteding.

De kritiek vloeit voort uit de bevoegdheden, respectievelijk de handelwijze van de Commissie Bibob.
Deze Commissie heeft toegang tot allerlei bronnen, zoals bijvoorbeeld strafrechtdossiers.
De Commissie brengt advies uit aan de burgemeester van de gemeente en dit advies is geheim. Maar gelet op de strafrechtelijke kant van de zaak ontbreekt ook veelal de bron in het advies van de Commissie. Een strafzaak kan geseponeerd zijn wegens gebrek aan bewijs, maar tijdens de voorbereiding van de strafzaak kan ook de vermoedelijke onschuld boven tafel zijn gekomen. Het advies geeft hier geen uitsluitsel over. En ga je dan maar eens verweren. Bovendien speelt dit niet alleen voor de vergunningaanvrager. Je kunt er ook tegenaan lopen als je een opdracht samen met een onderaannemer wilt gaan uitvoeren. Een zakelijk samenwerkingsverband valt ook onder de competentie van de Commissie.
Het belang van bronbescherming moet opwegen tegen de uitgangspunten van onze democratie. Privacybescherming is nadrukkelijk in het geding..

Ik pleit ervoor dat de aanvrager, respectievelijk de onderaannemer vanuit privacyoverwe¬gingen kan aangeven of hij inzage wil hebben in de bron(nen), die aanleiding is voor een negatief advies. Bij inzage in de betreffende bron zou alleen nog het landsbelang als onderdeel van de bronbescherming boven het opheffen van het privacybelang kunnen fungeren, bijvoorbeeld een nog lopend strafrechtelijk onderzoek.
Het advies is en blijft immers geheim. Zelfs de rechter moet toestemming vragen aan partijen als hij het advies wil inzien. Geeft de betrokkene aan dat hij inzage wil hebben in deze bronnen, dan moeten er, naar mijn mening, wel heel zwaarwegende redenen zijn om inzage te weigeren. Anders past het niet binnen onze rechtstaat, waarin een ieder zich moet kunnen verweren tegen (ernstige) aantijgingen.
Zover zal het helaas bij Bibob op korte termijn nog niet zijn. Gemeenten kunnen de Commissie alleen inschakelen als zij beleidsregels Bibob hebben opgesteld. Bedrijven raad ik aan om de krachten te bundelen – bijvoorbeeld via de regionale KvK of de werkgeversorganisatie, respectievelijk het MKB of De Vries Juristen – om in overleg met gemeenten die beleidsregels vorm te geven.

RUBRIEK: Bestuursrecht
TREFWOORDEN:

Reageer