4 december 2013
hisse
Door
hisse

zorgplicht biedt ook voor gemeenten mogelijkheden

  • In milieuwetten heeft de zorgplicht inmiddels een vaste plaats ingenomen. Artikel 1.1.a van de Wet milieubeheer bepaalt bijvoorbeeld: “Een ieder neemt voldoende zorg voor het milieu in acht.” Dit wordt gevolgd door: “De zorg, bedoeld in het eerste lid, houdt in ieder geval in dat een ieder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat door zijn handelen of nalaten nadelige gevolgen voor het milieu kunnen worden veroorzaakt, verplicht is dergelijk handelen achterwege te laten voor zover zulks in redelijkheid kan worden gevergd, dan wel alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van hem kunnen worden gevergd teneinde die gevolgen te voorkomen of, voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, deze zoveel mogelijk te beperken of ongedaan te maken.”

    De zorgplicht legt de verantwoordelijkheid bij degene die handelingen verricht. Dat is een actief uitgangspunt en verschilt wezenlijk van “het is verboden…”

    Er zijn verschillende vormen van zorgplicht. De een is algemener geformuleerd de ander wat concreter, zoals in de Wet bodembescherming.

    De overheid moet op grond van deze bepaling kunnen handhaven, zowel bestuursrechtelijk als strafrechtelijk.

    De ene zorgplichtbepaling heeft een vangnetfunctie voor handelen of nalaten die niet onder vergunningverlening valt, de ander is als het ware het hoofdartikel waarop de andere bepalingen zijn gebaseerd.

    Voor handhaving zijn echter concrete overtredingen een vereiste, waarvan op het moment van de overtreding er bij de overtreder de kennis aanwezig moet zijn, of had moeten zijn dat hij handelingen verricht of nalaat die tot een overtreding leiden. Hoe vager de zorgplicht hoe lastiger dit is, zou je denken.

    In de nieuwe Omgevingswet dienen bij samenvoeging van diverse wetten de zorgplichtbepalingen op elkaar afgestemd te zijn.

    Hisse de Vries heeft onderzoek gedaan naar de ontwikkeling van de zorgplichtbepalingen en de handhaafbaarheid daarvan in de afgelopen 30 jaar en is tot de conclusie gekomen dat de jurisprudentie vooruitstrevender is dan de wetenschap en dat de strafrechter weer vooruitstrevender is dan de bestuursrechter.

    Ook lagere overheden zouden de zorgplicht meer in hun gemeentelijke verordeningen moeten toepassen. In plaats van een verbod op samenscholing kan een zorgplicht worden opgelegd waarbij een ieder voldoende zorg voor  bijvoorbeeld de openbare orde in acht neemt. Een ieder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat (mede) door zijn handelen of nalaten nadelige gevolgen voor de openbare orde kunnen worden veroorzaakt legt de verantwoordelijkheid ook voor samenscholingen bij zichzelf en moet daar de verantwoordelijkheid voor dragen.

     

RUBRIEK: Bestuursrecht
TREFWOORDEN:

Reageer